Μια ιστορική επιστημονική προσπάθεια ξεκίνησε επίσημα στη Χιλή. Το Αστεροσκοπείο Vera C. Rubin, μια υπερσύγχρονη εγκατάσταση αξίας 800 εκατ. δολαρίων, έθεσε σε λειτουργία τη μεγαλύτερη ψηφιακή κάμερα που κατασκευάστηκε ποτέ στον κόσμο, βάρους 3 τόνων. Στόχος της επίσημης αποστολής, που ονομάζεται Legacy Survey of Space and Time (LSST), είναι να χαρτογραφήσει τον νότιο ουρανό για τα επόμενα 10 χρόνια.
Οι επίσημες ανακοινώσεις των επιστημόνων κάνουν λόγο για τη μελέτη της σκοτεινής ύλης, την καταγραφή αστεροειδών και τη δημιουργία της «μεγαλύτερης κοσμικής ταινίας» στην ιστορία. Πίσω όμως από την επίσημη ορολογία, κρύβεται η μοναδική τεχνολογική ικανότητα αυτού του συστήματος να λειτουργήσει ως η απόλυτη παγίδα για τον εντοπισμό εξωγήινων τεχνολογικών ιχνών και διαστημικών κατασκευών (megastructures), πιάνοντας την εξωγήινη ζωή κυριολεκτικά «στα πράσα».
Το «μάτι» που βλέπει real-time τις αλλαγές στο σύμπαν
Μέχρι σήμερα, η ανθρωπότητα κοιτούσε το διάστημα μέσα από στατικές «φωτογραφίες». Το LSST αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού, καθώς η κάμερα –που έχει το μέγεθος ενός μικρού αυτοκινήτου– θα τραβάει απίστευτα λεπτομερείς εικόνες κάθε 40 δευτερόλεπτα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Επειδή το τηλεσκόπιο θα επιστρέφει στο ίδιο σημείο του ουρανού εκατοντάδες φορές, θα δημιουργήσει ένα ζωντανό time-lapse βίντεο της εξέλιξης των αστρικών συστημάτων.
Αυτή η συνεχής, ζωντανή παρακολούθηση δίνει για πρώτη φορά τη δυνατότητα να εντοπιστούν «τεχνητές ανωμαλίες» στο διάστημα. Αν ένας προηγμένος εξωγήινος πολιτισμός έχει κατασκευάσει γιγαντιαία έργα συλλογής ενέργειας γύρω από μακρινά αστέρια (όπως οι θεωρητικές σφαίρες Dyson), οι αυξομειώσεις στο φως του άστρου θα καταγραφούν αμέσως από την κάμερα του Rubin.
Τα 7 εκατομμύρια σήματα τη νύχτα
Ο όγκος των δεδομένων που θα συλλέγει το αστεροσκοπείο είναι τόσο γιγαντιαίος, που οι ερευνητές θα επιστρατεύσουν Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) και μηχανική μάθηση για να τον διαχειριστούν. Το σύστημα αναμένεται να παράγει περίπου 7 εκατομμύρια ειδοποιήσεις κάθε βράδυ, επισημαίνοντας οτιδήποτε κινείται, αλλάζει ή εκρήγνυται στον ουρανό.
Μέσα σε αυτόν τον καταιγισμό δεδομένων, η AI θα είναι εκείνη που θα ξεχωρίζει τα φυσικά φαινόμενα από τις «μηχανικές» κινήσεις. Αντικείμενα που εκτελούν αφύσικους ελιγμούς ή παρουσιάζουν τροχιές που δεν δικαιολογούνται από τους νόμους της βαρύτητας των αστεροειδών, θα χτυπούν άμεσα ως «κόκκινος συναγερμός» στο σύστημα.
Το παραπέτασμα καπνού των «ανοιχτών δεδομένων»
Σύμφωνα με την ενημέρωση από το αστεροσκοπείο, για πρώτη φορά στην ιστορία της αστρονομίας, ένας τόσο τεράστιος όγκος δεδομένων θα είναι προσβάσιμος όχι μόνο στους επιστήμονες, αλλά και στο ευρύ κοινό μέσω τακτικών δημοσιεύσεων.
Ενώ η επίσημη πλευρά παρουσιάζει αυτή την κίνηση ως μια γιορτή της «ανοιχτής επιστήμης», οι υποστηρικτές των εναλλακτικών θεωριών αναρωτιούνται εάν τα ανοιχτά δεδομένα είναι ένα παραπέτασμα καπνού…
Με 7 εκατομμύρια σήματα τη νύχτα, ο έλεγχος και το πρώτο «ξεσκαρτάρισμα» θα γίνεται αποκλειστικά από τους αλγόριθμους των κρατικών ιδρυμάτων των ΗΠΑ (NSF και Υπουργείο Ενέργειας) που χρηματοδοτούν το έργο. Αν η AI εντοπίσει ένα ξεκάθαρο τεχνολογικό ίχνος ενός άλλου πολιτισμού, θα φτάσει ποτέ η πληροφορία αυτή αυτούσια στις δημόσιες κυκλοφορίες δεδομένων;
Ήδη βρέθηκαν οι πρώτοι 11.000 «στόχοι»
Το σύστημα έχει ήδη δώσει τα πρώτα στοιχεία. Κατά τη διάρκεια των δοκιμών βελτιστοποίησης, η κάμερα εντόπισε 11.000 νέους αστεροειδείς και δεκάδες άλλα άγνωστα αντικείμενα μέσα στο δικό μας ηλιακό σύστημα. Καθώς η δεκαετής έρευνα ξεκινά επίσημα, ο αριθμός των αντικειμένων που θα καταγραφούν θα αγγίξει τα δισεκατομμύρια.
Το Αστεροσκοπείο Rubin στην κορυφή του βουνού Cerro Pachón της Χιλής διαθέτει τον πιο καθαρό και ξηρό αέρα του πλανήτη. Το αν το «υπερόπλο» των 800 εκατομμυρίων δολαρίων κατασκευάστηκε απλώς για να μελετήσει την αόρατη σκοτεινή ύλη ή για να αποτελέσει το πρώτο δίχτυ ασφαλείας και εντοπισμού όσων κινούνται κρυφά στο σύμπαν, είναι κάτι που θα φανεί στα επόμενα χρόνια της λειτουργίας του
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών